|
Geçen ay içinde New York vadeli işlemler borsası, yazdan beri fiyatları sınırlayan 65 cent/lb seviyesindeki direnci kırdı. A Endeksi de 66 cent/lb’den 69 cent/lb’ye yükseldi. Pamuk fiyatlarındaki tırmanışla eş zamanlı olarak dış piyasalarda da hareket yaşandı; hisse fiyatlarının yükselmesinden güç alan Dow Jones Endüstriyel ortalaması da Ekim 2008’den beri ilk defa 10.000’in üzerine çıktı ve dolar diğer onemli para birimleri karşısında 12 aylık dip seviyeleri ard arda gördü. 67 cent/lb’lik yeni işlem seviyelerine yükselmesinden sonra NY Nearby nispeten dar bir aralıkta hareketlenmeye sahne olurken 65 cent/lb cıvarındaki eski direnç seviyesinde destek oluşturduğunu vurgularcasına hisse senedi piyasasındaki dalgalanmadan etkilenmedi.
Pamuk fiyatlarının belirlenmesinde dış piyasalar rol oynuyor gorünürken geçen ay yaşanan tırmanış bilançonun üretim tarafındaki arz ve taleple kökenli olumlu olaylarla aynı zamana rastladı. Bu olaylar arasında ayrıca göze çarpan bir diğer konu da Çin Pamuk Birliğinin Çin’in pamuk üretiminin düştüğü yönündeki açıklaması ve bunun ABD’deki orta-güney pamuk yetişme bölgesi boyunca etkili olan sağnak yağmurlara denk gelmesi oldu. Çin’in yaptığı açıklamaya bağlı olarak ABD Tarım Bakanlığı raporu Çin üretim tahminini 1,0 milyon balyalık azaltarak güncelledi. ABD tahmini de 500.000 balya azaltılarak 13,0 milyondan 12,5 milyona çekildi. Çin ve ABD’deki düşüşleri kısmen dengeleyen Pakistan ve Özbekistan’daki 200.000 balyalık artışlar oldu. Küresel olarak, pamuk üretim öngörüleri 1,0 milyon balya azaltılırken güncel tahmini 2008/09’dan %4,5 ve 2007/08’den %14,7 daha düşük olan 102,7 milyon balya seviyesine çekti.
Bilançonun tüketim tarafında tek önemli düzeltme Bangladeş için yapıldı. Bangladeş rakamlarında yapılan değişikliğin sebebi ABD Tarım Bakanlığının ülke tahminlerinde gerçekleştirdiği yapısal değişiklik olurken 2009/10 için yapılan artışa Bangladeş’in tüketim ve ithalatında 2003/04 yılında yaşananlara benzer artış beklentisi eşlik etti. Dünya tüketim tahmini sadece 880.000 balya artarken Bangladeş’in 2009/10 tahmini 950.000 balya artı. Dünya tüketimi büyük ölçüde değişmezken dünya üretim beklentilerinin düşürülmesi ile dünya ticaretinde 1,2 milyon balyalık artış yaşandı. İhracat tahminleri Hindistan (+500.000 balya), Özbekistan (+300.000 balya) ve Brezilya (+100.000 balya) için arttırıldı. ABD ihracatı 10.5 milyon balya seviyesinde değişmeden kaldı. İthalat öngörüleri Bangladeş (+950,000 balya), Çin (+500,000) ve Tayvan (+100,000) için artış yönünde olurken Pakistan tahmini 200.000 balya azaltıldı.
Güncel %47,3’lük stok/kullanım oranı 2008/09’dan 8,5 puan daha düşük. Pamuk üretiminin son beş yıldaki en düşük seviyesinde bulunması ile, fiyatların yönü için anahtar rolünü küresel ekonomik kriz ve pamuk tüketimine olan etkisi oynayacaktır. Nihai tüketim talebinde olabilecek artışlar pamuk tüketimini yukarı çekerek üretim/tüketim açığını açacak ve bu da yükselen fiyatlara destek oluşturacaktır. Ancak, küresel ekonomik krizle ilgili oldukça fazla belirsizlik var ve bu belirsizlikler yüzünden ABD Tarım Bakanlğı dünya tüketim tahminlerini önemli ölçüde değiştirmedi. Yaklaşan tatil alışverişi sezonu çok önemli olacak çünkü yavaşça iyileşmeye başlayan ekonomik şartların ve bu nesilin gördüğü en yüksek işsizlik oranının hakim olduğu ortamda tüketici harcamalarının nabzını tutacaktır. |